Skip to main content

Coronavirüs nedir?
2019 yılının Aralık ayında, Çin’de aniden nedeni  açıklanamayan zatürre olguları ortaya çıkmaya başlamıştır. Yapılan araştırmalar,  zatürre vakalarının daha önceden tanımlanmamış yeni bir tip coronavirüs (coronavirus) olduğunu ortaya çıkarmıştır. Virüsün bu formuna, 2019 yılında ortaya çıktığı için, Coronavirus 2019 yani COVID-19 denilmiştir. Coronavirüs, hayvanlarda bolca rastlanan bir virüstür, hastalığa sebep  olan virüsün kaynağının Çin'in Wuhan kentinde bulunan Huanan deniz ürünleri pazarı olduğu düşünülmektedir. Önce hayvandan insana bulaşan bu virüsün; insandan insana da yayılabildiği zamanla anlaşıldı.
Bu virüsler, farklı tipleri olan geniş bir virüs gurubudur. Genetik materyal olarak RNA taşımakta olup,  RNA taşıyan virüsler arasında en büyük genoma sahip olan virüs gurubudur. Zarflı bir virüstür ve zarfının etrafından dışarıya doğru diken (spike) şeklinde çıkıntılara sahiptir. Virüse elektron mikroskobu altında bakıldığında kraliyet tacı şeklinde bir görüntü verir. Bu nedenle , virüse Latince kraliyet tacı anlamına gelen Corona ismi verilmiştir.

Bu virüslerin farklı tipleri, farklı rahatsızlıklara neden olur. Örneğin bazı coronavirüsler, sindirim sistemi (gastrointestinal) rahatsızlıklarına sebep olurken, bazıları solunum sistemi ile ilgili şikayetleri beraberinde getirir. Solunum rahatsızlıklarına neden olan coronavirüsler  kendi aralarında farklılık gösterir. Bazı enfeksiyonlarda ise sadece nezle kadar hafif semptomlar gözlenirken, bazı kişilerde zatürreye varan sonuçlar ortaya çıkar. Bu virüsler, tarihteki üç örneği dışında genelde hafif semptomlar gösterir. Örneklerden ilki yine Çin’de 2003’te  gözlenen İngilizce 'Severe Acute Respiratory Syndrome - Ciddi Akut Solunum Sendromu' kelimelerinin kısaltması olan SARS coronavirüsüdür. 2012’de  ise, bu sefer Suudi Arabistan’da 'Middle East Respiratory Syndrome - Orta Doğu Solunum Sendromu' olarak adlandırılan MERS coronavirüsü ortaya çıkmıştır. Son olarak, şu anda dünya üzerinde hızla yayılmakta olan 2019 n-CoV (2019 Novel Coronavirus, 2019 Yeni Coronavirüsü) ortaya çıkmıştır, ciddi semptomlara yol açar, hatta ölümle sonuçlanabilir.

Coronavirüslerin hayvandan insana aktarılması  ilk defa gözlenmemiştir. SARS hastalığının, Asya’da yaşayan kedi türü olan Misk (Civet) kedisinden insana bulaştığı düşünülmektedir. MERS  Orta Doğu’da çok yaygın,  insanlarla yakın temas halinde bulunan, deveden insanlara yayılmıştır. 2019’daki  coronavirüsünün ise hayvan pazarından alınan yarasaların ya da pangolin isimli egzotik bir hayvanın tüketilmesiyle insanlara bulaştığına dair yaygın bir kanı vardır. Bununla birlikte, bu  Dünya Sağlık Örgütü tarafından henüz doğrulanmamıştır.


2019 yeni coronavirüsünün tam olarak insandan insana bulaşma yolunun moleküler mekanizması şu anda çözülmüş olmasa da, genel olarak solunum yolları hastalıklarının bulaşma prensibi benzerdir. Solunum yolları hastalıkları, damlacık saçılmasıyla yayılır. Bu yayılma türünde, hasta bir insan öksürdüğünde veya hapşırdığında etrafında bulunan kişiler, bu mikroba maruz kalmış olur. Bir başka bulaşma yoluysa, damlacık ile kirlenen bir nesneyi kullanma sonucunda oluşur.

Coronavirüs risk grubu, dünya Sağlık Örgütü’ne göre canlı hayvanlarla uğraşanlar (özellikle Uzak Doğu bölgesinde) en büyük risk altında olanlardır; bunun haricinde hasta kişilerle yakın temas halinde olan aile bireyleri ve sağlık görevlileri  yine coronavirüs risk gurubunda yer alır. Ölüm oranları açısından ise 65 yaş üstü grup daha yüksek risk altında olduğu saptanmıştır.
Coronavirüsünün semptomları  ise; coronavirüs hakkında şu ana kadar bilinen bilgiler doğrultusunda, semptomlar orta dereceli veya şiddetli olabilmektedir. En çok gözlenen semptomlar; öksürük, ateş ve solunum güçlüğüdü, burun akıntısı, coronavirüste bildirilmemiştir. Bu sebeple, burun akıntısı olmadan öksürük,solunum güçlüğü ve ateş gözlendiğinde kesinlikle kalabalık yerlerden uzak durmak ve en kısa sürede sağlık kuruluşuna baş vurmak çok önemlidir. Ciddi coronavirüsü vakalarındaysa zatürre, böbrek yetmezliği ve ölüm meydana gelir.

Coronavirüs ölüm oranları; Dünya Sağlık Örgütü'ne göre, virüsün mortalite (ölüm) oranını söylemek şu andaki bilgilere göre pek mümkün değildir; buna rağmen, 24 Şubat 2020’de  yayımlanan bir makale, Çin’de 11 Şubat itibariyle doğrulanmış (test ile konfirme edilmiş) vakalar üzerinden bir ölüm oranı çıkarımı sunmaktadır. Makaleye göre, 11 Şubat itibariyle Çin’de bulunan 72314 vakanın 44672 olgusu doğrulanmış olgulardır. Genel vaka ölüm oranı  hastalarda %2,3 olarak bulunmuştur. Yaşlara göre incelendiğinde,  70-79 yaş arası vakalarda mortalite oranı %8’e yükselmektedir. Oranlara bakıldığında yaşlı nüfusun en yüksek risk altında olduğunu söylemek mümkündür.
Coronavirüsü nasıl teşhis edilir?
PCR (polimerize zincir reaksiyonu) adı verilen bir testle teşhisi yapılır. Bu testle sadece virüste bulunan genetik materyal çoğaltılarak kesin tanı koyulabilir.



Coronavirüs nasıl tedavi edilir?
Coronavirüs bir bakteri olmadığı için antibiyotikler işe yaramaz, şu anda coronavirüse özgü bir tedavi yoktur. Ana tedavi, semptomatik tedaviş eklidir. Coronavirüs tedavisi ve coronavirüs aşısı geliştirme çalışmaları halen sürmektedir. Her virüs gibi coronavirüs de  bağışıklık sistemini güçlü tutmak (yeterli kaliteli uyku, dengeli beslenme ve fiziksel aktivite) önemlidir.

Coronavirüsünden korunmak için nasıl önlemler alınabilir?
Coronavirüsün yayılmasını azaltmak yada  enfeksiyondan korunmak için en temel önlem, temel hijyen kurallarına uymaktır; bunlardan en önemlisi ellerin yıkanmasıdır. Zayıf  virüsler sabunla yıkanmaya, alkolle dezenfekte edilmeye dayanıklı değillerdir. Bu nedenle, el yıkama alışkanlığı olan, genel hijyen kurallarına dikkat eden toplumlarda bu virüsün yayılması daha yavaş olacaktır.




Başka  yapılması gerekenler şöyle sıralanabilir:
Hastalık şüphesi duyulan kişilere yaklaşılmamalı, gereksiz temas edilmemelidir.
Hapşırıldığı veya öksürüldüğü zaman ağız kesinlikle kol içine kapatılmalı veya mendil kullanılmalıdır.
Risk grubunda olan kişilerin zatürre aşısı yaptırması gerektiğini bildirmektedir, özellikle bu tür alt solunum yollarını etkileyen virüslerden sonra bakterilerin ikincil enfeksiyonlarla zatürre oluşturma ihtimaline karşın aşı önemli bir tedbirdir.
Seyahat etmeniz gerektiğinde gideceğiniz ülkenin ne oranda coronavirüs salgınına sahip olduğunu CDC veya WHO gibi kaynaklardan araştırmanız önem taşır.
Dünya Sağlık Örgütü’ne göre  kendisini iyi hissetmeyenler  kalabalık yerlerden kaçınması gerekir, ayrıca öksürük, ateş ve solunum sıkıntısı çekenler  ise mümkün olan en kısa sürede tıbbi yardım alması gerekir; bu tür şikayetlerle sağlık kuruluşlarına başvurduğunuzda özellikle seyahat geçmişinizin doğru bir şekilde aktarılması virüsün hem yayılmasını engellemede hem de teşhis için önem arz eder.

Comments

Popular posts from this blog

 10 KASIM ATATURK'U ANMA GÜNÜ  Değerli okurlarım,     10 Kasım Atatürk'ü anma günü biliyorsunuz. Atamız 10 Kasım'da Dolmabahçe Saray'ında saat 9.5  gece  vefat etmiştir. Dünya lideri olan Atamız ülkemizi yasa boğmuştur. Her yıl Atamız' ın ölüm  yıldönümü  anılır.  Atamız dünya insan ve dünya lideriydi. Dünyayı görmüş, dünyanın ve kendi ülkesinin  değerlerini çok iyi bilen ve yasaları evrensel nitelikte yapmaya çalışan bir liderdi. Atamız kararlıydı, bir  hukuk maddesini araştırmadan yasaya koymazdı. Önce okur, araştırır, hangisi Türkiye Cumhuriyeti için  iyiyse ona göre koyardı. Savaşta dahi kitap okurdu ülkesine yararlı olmak için, ülkesinin kaderi için  uğraşırdı.  Gençlikten hep umudu vardı. Gençliğe sürekli okumasını öğütlerdi, kitap okuyup araştırmalarını isterdi.  Gençliğe hitabe yazmıştı. Türk gençliği de Atamız için hitabe yazmıştı. Atamız, gençliğimizin her  alanda  yer almasını istemiştir. Öze...
 ANKARA ALTINDAĞ ALTINKÖY AÇIKHAVA MÜZESİ  2 Sevgili okurlarım; Altınköy Açıkhava Müzesi, Ankara'nın Altındağ ilçesi Beşikkaya mahallesi'nde bulunan müzedir.  Tamamıyla, köy hayatını yeniden canlandırmak amaçlı yapılmış müzede, köy odaları, köy muhtarlığı,  okul, hastane, cami, taşfırın ocağı, değirmen, yeşillik alan bulunmaktadır.  1930-1950'li yılların köy yaşantısını günümüze uyarlamak amaçlı yapılmıştır.  500 dönümlük arazi içerisinde  Altındağ Belediyesi tarafından yapılmıştır. Projeyi Altındağ Belediyesi üstlenmiştir.  Köye gittiğiniz zaman ilk önce giriş ücreti veriyorsunuz. Öğrenci 10 tl, tam 20 tl. İçeri girdiğinizde  hemen köy karşınıza çıkıyor.  Köy havasını katan kadınlar, gözleme yapıyor, pide kebap hizmeti sunuyor, sakin ortamda çay  içiyorsunuz. Karşınızda değirmen, taşfırın ocağı, traktör, traktörün üzerinde samanlık ve tarım ürünleri, köy bakkalı,   köy hastanesi, köy okulu çıkıyor. Köy okulu 10'lu sıralık. Oku...
  愛的監獄 一個人在喜悅中感覺如何?愛的囚徒.... 你會成為一個快樂的人的奴隸,他會成為你的奴隸,還是會分享感情? 共享?每個人所經歷的愛的動力是不同的嗎?期望會使人成為奴隸嗎? 還是維齊爾?當一個人經歷了這些,他會成為愛情的俘虜嗎?你的愛會成為我的俘虜嗎? 當然,每個人的愛情動態都不一樣。每個人對愛情的反應都不一樣。這是為什麼?因為 每個人都不一樣。 如果你太情緒化,你就會成為愛情的囚徒。如果你不介意 你不會成為愛的囚徒。如果你一直想著他,那就意味著你是他的俘虜。但 你不怎麼想他,偶爾想他,你就沒有很熱情的愛,他的囚徒 意味著你不是。 那麼,人能控制自己的情緒嗎?如果人能控制自己的情緒, 他可以隨心所欲地墜入愛河,隨心所欲地結束愛情,隨心所欲地指揮自己的感情。 可以給。不幸的是,他無法指揮人類的情感。所以做愛的囚徒 不可能不存在。 你會在電視節目中看到很多關於成為愛的囚徒的電影。甚至是我記得的那部 Şahnaz Çakıralp 在 Trt 拍攝了一部電視劇。我會饒有興趣地觀看它。電影的主題是性 這是關於一個女人,她是一名勞動者,愛上了一個男人,想要離開。 雖然題材其實是古典的,但在處理題材的方式上卻有所不同。球員的 表現不同。玩家玩得很好,完全吸收了內容。該系列 觀看時,您不想離開屏幕。 在真實生活中;我說你是不是愛的囚徒不在你的手中,你的感受 在你的手中。人們無法控制自己的情緒。如果有這樣的交易;今天的人類 在愛情中,沒有人會成為俘虜。 如果你想同時體驗被愛和被愛,你將成為相互愛的囚徒。 是。 最好的問候 NBB